تغییر نسبت اسیدهای پالمیتیک، استئاریک و اولئیک با استفاده از انواع مختلف پودر چربی در جیرههای حاوی پنبهدانه کامل یا بدون آن، بر قابلیت هضم مواد مغذی، تقسیم انرژی و پاسخهای تولیدی گاوهای شیری تأثیر میگذارد.
چکیده
هدف از این مطالعه، ارزیابی اثرات تغییر نسبت اسیدهای پالمیتیک (C16:0)، استئاریک (C18:0) و اولئیک (C18:1 cis-9) در جیرههای بر پایه پوستهی سویا (Soyhulls) یا پنبهدانه کامل (Whole cottonseed) بر قابلیت هضم مواد مغذی، توزیع انرژی (Energy Partitioning) و پاسخ تولیدی گاوهای شیری بود. در این آزمایش، ۲۴ رأس گاو هلشتاین چندشکم زایش در مرحله میانی دوره شیردهی، در یک طرح مربع لاتین تکرار شده مورد استفاده قرار گرفتند. گاوها بر اساس جیره های پایه به دو گروه اصلی تقسیم شدند: گروهی که جیره پایه با پوستهی سویا (SH) دریافت کردند (۱۲ رأس) و گروهی که جیره پایه با پنبهدانه کامل (CS) دریافت کردند (۱۲ رأس). در هر قطعه، یک طرح مربع لاتین ۴×۴ از تیمارها در ۴ دوره متوالی ۲۱ روزه به کار گرفته شد.
تیمارها عبارت بودند از:*
۱– تیمار شاهد: بدون مکمل چربی
۲- تیمار محتوی سطوح بالای اسید پالمتیک (تیمار PA): حاوی پودر چربی خالص برگافت F-100
3- تیمار محتوی سطوح بالای اسید پالمتیک + اسید استئاریک (تیمارPA+SA): حاوی پودر چربی انرژی بوستر 100 – ترکیب حدوداً ۴۰٪ C16:0 و حدود ۴۰٪ C18:0.
4- تیمار محتوی سطوح بالای اسید پالمتیک + اسید اولئیک (تیمارPA+OA): حاوی پودر چربی کلسیمی مگالاک – ترکیب حدوداً ۴5٪ C16:0 و حدود 35٪ C18:1 cis-9.
اثرات متقابل بین جیرههای پایه و تیمارهای محتوی پودر چربی بویژه انواع خالص بر پایه اسید های چرب آزاد (FFA) در خصوص ماده خشک مصرفی (DMI) و میزان تولید شیر مشاهده شد. در جیرههای حاوی پوستهی سویا (SH)، تیمارهای PA و PA+SA در مقایسه با تیمارهای شاهد و PA+OA باعث افزایش ماده خشک مصرفی شدند، در حالی که در جیرههای پنبهدانه (CS) ، تیمار PA+OA باعث کاهش ماده خشک مصرفی نسبت به گروه شاهد شد. در جیرههای پوسته سویا، تیمارهای PA، PA+SA و PA+OA نسبت به شاهد باعث افزایش تولید شیر شدند. جیرههای بر پایه پنبهدانه (CS) به دلیل تولید بیشتر اسیدهای چرب شیر (از هر 2 نوع ساخته شده در بدن یا de novo و یا از نوع موجود در جیره یا preformed)، باعث افزایش تولید چربی شیر نسبت به جیرههای SH شدند. تیمار PA به دلیل تولید بیشتر اسیدهای چرب شیر با منبع اسید پالمتیک (۱۶ کربنه)، تولید چربی شیر را نسبت به تیمارهای شاهد، پودر چربی انرژی بوستر (PA+SA) و پودر چربی مگالاک (PA+OA) افزایش داد. همچنین تیمار محتوی پودر چربی برگافت اف100 نسبت به گروه شاهد باعث افزایش شیر تصحیح شده با چربی ۳.۵٪ شد و تمایل به افزایش آن نسبت به پودر چربی انرژی بوستر (PA+SA) و پودر چربی مگالاک (PA+OA) داشت.
تیمارهای PA+OA (مگالاک) بر پایه تخم پنبه نسبت به سایر جیرههای آزمایشی باعث افزایش تغییرات وزن بدن (BW) شدند.
در تمامی جیرهها، تیمارهای PA و PA+OA باعث افزایش قابلیت هضم ماده خشک و فیبر نامحلول در شوینده خنثی (NDF) شدند.
جیرههای محتوی پنبهدانه (CS) و PA موجب افزایش توزیع انرژی به سمت تولید شیر شد.
در مقابل، در جیرههای بر پایه پنبهدانه (CS)، تیمار PA+OA در مقایسه با شاهد و PA و PA+SA، ذخیره انرژی در ذخایر بدنی را افزایش داد.
مقدمه
در دنیای تغذیه گاوهای شیری، استفاده از مکملهای چربی با هدف غلبه بر تراز منفی انرژی (NEB) در اوایل دوره شیردهی ضروری است. این مطالعه به بررسی دقیق این موضوع میپردازد که چگونه پروفایل اسیدهای چرب (FA) در پودر چربی های مختلف میتواند بر عملکرد تولیدی، قابلیت هضم و نحوه توزیع انرژی در گاوهای شیری تأثیر بگذارد. در واقع این مقاله بر پایه این فرضیه استوار است که نسبت اسیدهای چرب اشباع و غیراشباع در رژیم غذایی میتواند تأثیر قابل توجهی بر عملکرد گاو شیری (رشد، سلامت، تولید و تولید مثل) داشته باشد. به طور خاص، تمرکز بر اسیدهای چرب پالمیتیک (C16:0)، استئاریک (C18:0) و اولئیک (C18:1n-9c) است که اجزای کلیدی چربیهای حیوانی و گیاهی هستند و در متابولیسم انرژی و ساخت غشای سلولی نقش دارند. تغییر نسبت این اسیدهای چرب میتواند بر افزایش وزن، بهرهوری خوراک، سلامت کبد، پارامترهای بیوشیمیایی خون، وضعیت چربی های ساختاری بدن، پاسخهای التهابی، پاسخ های تولیدی و در نهایت بر عملکرد فیزیولوژیکی و تولید مثلی گاو شیری تأثیر بگذارد.
یافته های کلی
به طور کلی نتایج این مطالعه نشان داد که تغییر نسبت اسیدهای چرب در رژیم غذایی گاو شیری، تأثیرات قابل مشاهدهای بر معیارهای عملکردی داشته است. به طور کلی، تغذیه یک نسبت متعادل از اسیدهای چرب کلیدی شامل اسیدهای چرب پالمیتیک، استئاریک و اولئیک، نتایج عملکردی مطلوبتری را به همراه داشته است. به نظر میرسد که افزودن نسبتهای خاصی از اسیدهای پالمتیک، استئاریک و اولئیک به جیره غذایی گاو های شیری در مراحل مختلف تولید موجب افزایش جذب مواد مغذی، بهبود پروفایل لیپیدی خون، یا کاهش نشانگرهای استرس اکسیداتیو و التهاب می گردد.
- مقایسه نوع پودر چربی (انواع مختلف پودر چربی های خالص در برابر نمک های کلسیمی اسید های چرب)
تفاوت عملکردی اصلی در این مطالعه بین پودر چربی های خالص مانند برگافت و انرژی بوستر به عنوان منابع اسید چرب آزاد (FFA) و نمکهای کلسیمی (Ca-salts) مانند پودر چربی مگالاک است:
- پودرهای چربی خالص (FFA): مانند Bergafat F-100 و Energy Booster، حاوی غلظت بالایی از اسیدهای چرب آزاد هستند. این ترکیبات معمولاً اثرات متفاوتی بر قابلیت هضم و محیط شکمبه دارند و در این مطالعه نشان داده شده که نرخ هضم آنها به شدت تحت تأثیر غلظت و نسبت اسید پالمتیک و استئاریک است.
- نمکهای کلسیمی (Ca-salts): مانند Megalac، طراحی شدهاند تا در محیط pH خنثی شکمبه خنثی باقی بمانند و از تأثیر منفی بر میکروارگانیسمهای شکمبه جلوگیری کنند. این نمکها عمدتاً ترکیبی از اسید های پالمتیک، اولئیک، لینولئیک و لینولنیک هستند.
- تحلیل برندها و پروفایل اسیدهای چرب
همانطور که پیش تر اشاره شد در این مطالعه سه برند مطرح پودر چربی را به عنوان نمایندگان پروفایلهای مختلف بررسی کرده است:
برند | نوع | پروفایل اصلی | ویژگی اسید چرب غالب |
Bergafat F-100 | چربی خالص غنی از اسید پالمتیک | غنی از پالمتیک (C16:0) | ~91% پالمتیک (بالاترین خلوص) |
Energy Booster 100 | مخلوط اسید های چرب خالص و اشباع (پالمتیک + استئاریک) | غنی از استئاریک (C18:0) | ~54% استئاریک |
Megalac | نمک کلسیمی (پالمتیک + اولئیک) | غنی از اولئیک (C18:1) | ~48% پالمتیک + ~37% اولئیک |
۳. اثرات اختصاصی اسیدهای چرب بر پارامترهای فیزیولوژیکی
الف) محیط شکمبه:
- سطوح بالای اسیدهای چرب غیراشباع موجود در منابع چربی مورد استفاده در تغذیه گاو شیری (مانند اسید اولئیک موجود در پودر چربی کلسیمی مگالاک) در صورت عدم محافظت صحیح اسید های چرب غیر اشباع و رها سازی این اسید های چرب در محیط شکمبه، میتوانند دارای تاثیرات منفی معنی داری بر جمعیت باکتریهای سلولایتیک فلور میکروبی شکمبه باشند.
- استفاده از اسیدهای چرب اشباع (پالمتیک و استئاریک) به دلیل نقطه ذوب بالاتر و مقاومت بیشتر در برابر اثرات محیط شکمبه، کمترین اثر منفی را بر pH پیش معده و جمعیت میکروبی آن دارند.
ب) تولید شیر و توزیع انرژی:
- پودر چربی برگافت اف100 و نقش سطوح بالای اسید پالمتیک موجود در آن (90% ≈ C16:0): به عنوان عامل کلیدی در افزایش چربی شیر و تولید شیر شناخته میشود (اثر مستقیم بر سنتز شیر در غدد پستانی).
- پودر چربی مگالاک و نقش سطوح بالای اسید های چرب غیر اشباع موجود در آن، مانند اسید اولئیک (40% ≈ C18:1): برخلاف پالمتیک، اولئیک تمایل دارد انرژی را به سمت ذخایر بدنی (افزایش وزن بدن) هدایت کند تا تولید شیر.
- پودر چربی انرژی بوستر 100 و نقش سطوح بالای اسید های چرب اشباع بلند زنجیره موجود در آن، مانند اسید استئاریک (50% ≈ C18:0): به نظر می رسد، اسید های چرب بلند زنجیره اشباع می توانند موجب کاهش هضم پذیری مواد مغذی بویژه فیبر در شکمبه شده و در نتیجه موجب برخی اثرات منفی در تامین نیاز های گاو های شیری پر تولید شوند.
- اثر متقابل: یافتهها نشان میدهد پاسخ گاوها به پروفایل اسید های چرب به وضعیت تولیدی آنها بستگی دارد؛ گاوهای با تولید شیر بالاتر، پاسخ بهتری به ترکیبات حاوی اولئیک (PA+OA) میدهند، در حالی که گاوهای کمتولید با مکملهای غنی از استئاریک (PA+SA) عملکرد بهتری نشان میدهند.
جمعبندی
این مقاله به روشنی نشان میدهد که “صرفا یک مکمل چربی ایدهآل برای تمامی انواع گاو های شیری در شرایط تولیدی مختلف” وجود ندارد؛ بلکه بسته به هدف تولید (افزایش رکورد شیر یا بهبود وضعیت بدنی) باید پروفایل اسیدهای چرب (نسبت C16:0 به C18:0 و یا نسبت C16:0 به C18:1) دستکاری شود.
Altering the ratio of dietary palmitic, stearic, and oleic acids in diets with or without whole cottonseed affects nutrient digestibility, energy partitioning, and production responses of dairy cows
J. de Souza, C. L. Preseault, and A. L. Lock
Department of Animal Science, Michigan State University, East Lansing 48824
