اثر اندازه ذرات (Prill size) پودر چربی غنیشده با اسید پالمیتیک بر عملکرد تولیدی، ترکیبات شیر و قابلیت هضم مواد مغذی در گاوهای شیری
مقدمه و بیان مسئله
افزودن مکملهای چربی بهویژه پودر چربیهای غنی از اسید پالمیتیک با هدف تأمین انرژی و افزایش چربی شیر در گاوها بسیار رایج است. با این حال، پاسخ گاوها به این مکملها در مطالعات مختلف متفاوت بوده است. یک عامل احتمالی که کمتر مورد توجه قرار گرفته، ویژگی فیزیکی ذرات مکمل (اندازه ذرات) است. فرضیه این تحقیق این است که اندازه کوچکتر ذرات ممکن است قابلیت هضم اسیدهای چرب را افزایش دهد. هدف، بررسی اثر اندازه سه نوع ذره (کوچک، متوسط و بزرگ) از مکمل اسید پالمیتیک بر عملکرد گاوهاست.
مواد و روشها
حیوانات: ۲۴ رأس گاو هلشتاین (شامل گاوهای تلیس اول و گاوهای چندتلیس) در اواسط دوره شیردهی.
طراحی آزمایش: استفاده از مربعهای لاتین ۴×۴ با دورههای ۲۱ روزه (برای کنترل اثرات باقیمانده).
تیمارها:
- تیمار شاهد: جیره بدون مکمل چربی.
- PA-SM (اندازه کوچک): پودر چربی محتوی 85% اسید پالمیتیک با میانگین اندازه ذره ۲۸۴ میکرومتر.
- PA-MD (اندازه متوسط): پودر چربی مشابه با میانگین اندازه ذره ۳۲۴ میکرومتر.
- PA-LG (اندازه بزرگ): پودر چربی مشابه با میانگین اندازه ذره ۶۰۰ میکرومتر.
پارامترهای مورد سنجش: ماده خشک مصرفی (DMI)، قابلیت هضم مواد مغذی و اسیدهای چرب و راندمان خوراک و نیز میزان تولید شیر، ترکیب شیر (چربی، پروتئین، لاکتوز) و ترکیب اسیدهای چرب شیر.
عملکرد تولیدی: افزودن پودر چربی غنی از اسید پالمیتیک به جیره غذایی (در هر سه سایز مورد آزمایش) باعث افزایش معنی دار درصد چربی شیر (۴.۲۵٪ در برابر ۳.۹۹٪) ، بازده چربی شیر و بازده شیر اصلاحشده با چربی (FCM) و همچنین بهبود بهرهوری خوراک شد.
قابلیت هضم:
مکملهای PA باعث افزایش قابلیت هضم فیبر (NDF) شدند.
نکته مهم: برخلاف فرضیه اولیه، کاهش اندازه ذرات باعث کاهش قابلیت هضم اسیدهای چرب شد. در واقع پودر چربی به فرم گرانوله با اندازه بزرگتر یا PA-LG (450 تا 600 میکرومتر) قابلیت هضم بیشتری را نسبت به اندازههای کوچکتر نشان داد.
ترکیب اسید چرب شیر: مکملهای چربی غنی از اسید پالمتیک باعث افزایش میزان اسید پالمیتیک (C16:0) در شیر شدند و همزمان میزان اسیدهای چرب سنتز شده در پستان (De novo) را کاهش دادند.
اثر اندازه ذرات: اندازه ذرات تأثیری بر میزان مصرف خوراک یا کل تولید شیر نداشت، اما ذرات بزرگ (PA-LG) تمایل داشتند چربی شیر را بیشتر از ذرات کوچک افزایش دهند.
بحث و نتیجهگیری
این مطالعه نشان میدهد که مکمل اسید پالمیتیک یک ابزار قدرتمند برای افزایش چربی و بهرهوری شیر است. نکته کلیدی و غیرمنتظره این تحقیق، رابطه معکوس بین اندازه ذره و قابلیت هضم بود؛ یعنی ذرات بزرگتر (PA-LG) قابلیت هضم اسیدهای چرب بالاتری داشتند. دلیل احتمالی این پدیده میتواند سرعت بالای عبور ذرات کوچک از شکمبه به روده باشد که باعث میشود فراتر از ظرفیت جذب روده باشند. در نهایت، استفاده از مکملهای با اندازه ذره کنترل شده میتواند مدیریت دقیقتر تغذیه را فراهم کند.
جدول ۱: مقایسه ویژگیهای فیزیکی مکملهای چربی (اثر تفاوت اندازه ذرات)
تیمار | ویژگی فیزیکی | میانگین اندازه ذره |
ذرات ریز (Small) | PA-SM | 4/12 ± 285 μm |
ذرات متوسط (Medium) | PA-MD | 7/14 ± 325 μm |
ذرات درشت (Large) | PA-LG | 4/17 ± 600 μm |
جدول ۲: اثر تیمارهای آزمایشی بر پارامترهای کلیدی تولید و هضم (خلاصه یافتهها)
پارامتر | کنترل (Control) | مکمل پالمیتیک (PA) | (P-value) |
درصد چربی شیر (%) | 99/3 | 25/4 | 0.01 |
شیر تصحیح شده با 5/3% چربی (kg/d) | 7/37 | 2/39 | 0.09 |
مقدار چربی شیر (kg/d/h) | 39/1 | 48/1 | 0.01 |
قابلیت هضم NDF (%) | 4/42 | 8/44 | 0.01 |
قابلیت هضم اسید چرب کل (%) | 6/76 | 3/80 | 0.01 |
بهرهوری خوراک (FCM/DMI) | 42/1 | 51/1 | 0.01 |
J. Dairy Sci. 100:379–384
American Dairy Science Association®, 2017. Short communication: Effects of prill size of a palmitic acid–enriched fat supplement on the yield of milk and milk components, and nutrient digestibility of dairy cows.
J.de Souza, J. L. Garver, C. L. Preseault, and A. L. Lock1-Department of Animal Science, Michigan State University, East Lansing 48824
